Arie Korteweg is PR-functionaris en oud-voorzitter van de kerkenraad. Hij schrijft over zijn ervaringen in de Leidse Merenwijk:
'De oecumenische geloofsgemeenschap van de gezamenlijke kerken in de Merenwijk is vanaf 1971 volledig geintegreerd protestant-RK. Met ca. 20 andere gemeenschappen zijn we lid van het Landelijk Oecumenisch Platform (www.landelijk-oecumenisch-platform.nl).
Vrijwel geen van deze gemeenschappen is echter zo volledig geintegreerd als de onze. Dit omdat bij onze oprichting veel mogelijk was, wat we vervolgens als "gewoonterecht" hebben kunnen handhaven.

Onze situatie is dat we kerk zijn in een wijk van 18.000 inwoners (Leiden - Noord), waarin alle activiteiten worden georganiseerd en ervaren als activiteiten van de gehele veelkleurige gemeenschap. Tot in de vieringen toe: elke week een viering van schrift en tafel, waarin om de beurt een RK- en een PKN pastor voorgaat. Zie onze website www.deregenboogmerenwijk.nl en het boek Oecumene Metterdaad van onze eerste priester Jan van Well.'

Wat zijn de vragen van geinteresseerde wijkbewoners?
Het was toen nog vanzelfsprekend dat er in de nieuwe wijk een behoorlijk aantal mensen kwamen wonen, die kerkelijk betrokken waren. Opmerkelijk is te lezen dat men na enkele jaren met voldoening constateert dat "weinig mensen elders naar de kerk gaan".

Zijn kerken er allereerst op uit om in gesprek te gaan met mensen of om snel mogelijk een nieuwe geloofsgemeenschap te stichten?
Op initiatief van de Raad van Kerken benoemden de protestantse kerken onmiddelijk een part-time dominee en de RK kerk een priester. Deze pastores konden het heel goed met elkaar vinden. Toen de eerste flatbewoners zich hadden ingericht begonnen zij met oecumenische vieringen in een bouwkeet. De kerk was de eerste organisatie in de wijk! Na korte tijd was de aula van de eerste basisschool het onderkomen en vanaf 1978 hebben we een eigen kerkgebouw: Kerkelijk Centrum De Regenboog.

Welke visie is er op de functie van een geloofsgemeenschap in een nieuwbouwwijk?
De pastores, met name Jan van Well, werkten als opbouwwerkers. Zij participeerden actief in de opzet van het welzijnswerk. Jan van Well had als ideaal dat de kerk blijvend deel zou uitmaken van de welzijnsinstellingen. Dat is echter niet gelukt.

Wat kan de functie zijn van de kerk in een moderne nieuwbouwwijk in een laat-moderne samenleving?
Een buurtvereniging in de wijk is er niet. Wel een buurtcentrum. De geloofsgemeenschap is dus een van de weinige vrijwilligersorganisaties in de wijk. Onze rol in de zin van zingeving (vieren, leren) en "dienen" is voor de meeste wijkbewoners beperkt of nihil.

Wat is de relatie met de moederkerken?
We functioneren tegelijk als wijkgemeente van de PKN en als parochie van de RK Kerk. Als aanspreekpunt voor de moederkerken is er er een wijkkerkeraad en een RK Vicariaat, maar die delegeren alle verantwoordelijkheid voor het functioneren van de geloofsgemeenschap naar de Algemene Kerkelijke Merenwijkraad. Het kerkgebouw (waarin ook veel verhuur van ruimte plaats vindt) is eigendom van een maatschap, waarin de PKN en de RK Kerk participeren. De mobiliteit van mensen die kerkelijk betrokken zijn is groterdan in het verleden. Wij trekken daarom ook mensen uit andere wijken en andersom. Dat is geen probleem.

Is er ruimte voor experimenten?
We opereren vrij onafhankelijk. Soms merkten we dat we daarom steun van de moederkerken dreigden te verliezen.Dan werden de banden weer wat aangehaald. De vorm van de vieringen wordt niet meer als experiment ervaren. Misschien gunnen we onszelf soms te weinig ruimte voor experimenten.

Hoe is de oecumenische samenwerking?
Enkele jaren geleden hebben we een Kerkenfestival georganiseerd. Dat heeft echter niet geleid tot regelmatige contacten, wel tot meer begrip. Momenteel hebben we wel regelmatig contact met andere geloven. Samen met religieuze en culturele organisaties organiseren we ontmoetingsavonden.

Opbouwwerker of pastor?
Het heeft goed gewerkt, dat onze pastores in het begin participeerden in het opbouwwerk van de overheid.

Welk type leiderschap is nodig?
De samenbindende eigenschappen zijn het belangrijkst. Opdat mondige burgers met hun eigen beleving een plek vinden.

Kerkgebouw of inloophuis?
In onze begintijd was een goede ruimte voor de vieringen het belangrijkste, maar misschien zou dat nu anders zijn. Ons kerkgebouw is nu wel veel uren per week open voor een kopje koffie e.d.

Arie Korteweg