De SoW-kerken en auteursrecht: is een licentie van CCLicentie nodig?

Gijs de Jong (in Kerkinformatie mei 2003, nr. 105)

In het najaar van 2002 heeft ‘CCLicentie’ hervormde gemeenten en gereformeerde kerken aangeschreven over de noodzaak om een licentie te verkrijgen voor bijvoorbeeld het projecteren van geestelijke liederen, het maken van eigen liedbundels of het opnemen van teksten in liturgieën.

‘CCLicentie’ is, blijkens de folder die werd toegezonden, een samenwerkingsverband van ‘Christian Copyright Licensing International’ en ‘Musi(c)opy’. Dezelfde informatie is ook te vinden op de website van het Centrum voor Dienstverlening Auteurs- en aanverwante rechten (CEDAR, deze website www.cedar.nl is voor ieder die geïnteresseerd is in auteursrechtelijke feiten het raadplegen waard).

Diverse gemeenten hebben het Landelijk Dienstencentrum gevraagd of het ook voor de gemeenten van de SoW-kerken verplicht is een licentie aan te vragen en dus ook om daarvoor te betalen.

Twee velden
In ‘Kerkinformatie’ van december 2001 (nr. 88, pag.16) is aandacht besteed aan auteursrechtelijke zaken. Dit artikel is ook te vinden op www.sowkerken.nl (inhoudsopgave: kerkmuziek; rubriek diversen). Een kopie van het artikel kan ook opgevraagd worden bij het Stafbureau Juridische Zaken.
In dit artikel zijn de twee velden van het auteursrecht ‘openbaar maken’ en ‘verveelvoudigen’ onderscheiden.
Het openbaar maken tijdens een kerkdienst (zingen en begeleiden) is wettelijk vrijgesteld.  Voor het overige deel is een collectieve regeling getroffen met BUMA.
Heel simpel gezegd: het zingen van liederen en musiceren ‘in en om de kerk’ is geregeld.

Toestemming uitgever
Voor ‘verveelvoudigen’ (ook wel: ‘reproduceren’) hebben gemeenten toestemming nodig van de uitgever. Het is op dit veld, dat CCLicentie actief is. CCLicentie vraagt aandacht voor het verveelvoudigen van met name genoemd liedmateriaal, zoals de Opwekkingsbundels of bundels van Johannes de Heer (zie voor een volledige opsomming de folder van CCLicentie).
Gemeenten die welk liedmateriaal dan ook verveelvoudigen, dienen daarvoor toestemming (een licentie) van of namens de uitgever te hebben (Liedboek: Interkerkelijke Stichting voor het Kerklied, zie verder genoemd artikel in Kerkinformatie).
Indien een gemeente veelvuldig gebruik maakt van het ‘evangelisch’ liedmateriaal kan zij daartoe een regeling treffen met CCLicentie. 

Voor het veld ‘verveelvoudigen’ geldt momenteel voor de tot de SoW-kerken behorende gemeenten geen collectieve regeling. Het gebruik van het niet-Liedboekmateriaal ligt in de gemeenten immers zeer divers.
Indien een gemeente de desbetreffende bundels niet aanschaft voor de kerkgangers is de consequentie dat men voor het afdrukken van de liederen op een liturgie etc. de auteursrechtelijk voorgeschreven toestemming van de uitgever moet vragen.

Gijs de Jong is werkzaam bij het Stafbureau Juridische Zaken.